14 July, 2020

Yumuşak Kat Nedir?

Yumuşak kat, binalardaki en gizli tehlikeler arasındadır. Yumuşak kat, zayıf kat olarak da bilinmektedir. Binanın giriş katında dolgu duvarlarının olmaması veya üst katlara kıyasla daha zayıf olması yumuşak kat olarak açıklanmaktadır. Özellikle deprem gibi doğal afetlerde hasar gören binaların büyük bir kısmında yumuşak kat problemi bulunmaktadır. Bu durum ülkemiz gibi deprem kuşağında yer alan ülkeler için büyük bir sorun teşkil etmektedir.

Yumuşak katı zihninizde canlandırmak için örneklendirecek olursak, binaların zemin katında bulunan marketleri örnek verebiliriz. Marketlerde alanı büyütmek adına duvarlar kaldırılmaktadır. Aynı şekilde araba galerinde de yumuşak kat problemi bulunmaktadır. Bu gibi oluşumlarda duvarlar kaldırılmakta yerine cam koyulmakta veya hiçbir şey koyulmayarak alan genişletilmektedir.

Yumuşak Katın Riski

Zayıf katın riski incelendiğinde, depremlerde büyük risk konusu olduğu ortaya çıkmaktadır. Yumuşak katlar deprem yükleri ile karşı karşıya kaldığında giriş katlarda plastik kesit oluşmakta ve bu nedenle bina çökmektedir. Çünkü deprem etkisi binanın enerjisinin titreşime geçmesine neden olmaktadır. Bu enerji ise duvar olmayan yumuşak katta boşalmaktadır. Özellikle Kocaeli ve Van depremlerinde yumuşak kat nedeniyle oluşan hasarların büyüklüğü durumun ciddiyetini gözler önüne sermektedir.

Yumuşak Kat Oluşma Nedeni

Zayıf kat oluşma nedenleri incelendiğinde, yukarıda da açıklamış olduğumuz gibi başlıca etkeninin binaların zemin katına duvarların diğer katlara nazaran daha az yapılması veya hiç yapılmamasıdır. Bu durum genellikle ticari amaçlar neticesinde ortaya çıkmaktadır. Binaların alt katı dükkan olarak planlanmakta, geniş ve tek bir alan elde etmek için duvarlar inşa edilmemekte veya duvarların yerine cam tercih edilmektedir. Bu durumlar ise yumuşak kat oluşumuna neden olmaktadır. Bununla birlikte yumuşak kat oluşum nedeni sadece bu durumla sınırlı değildir. Kolon ve perde elemanlarının kesitlerinin katlara göre değiştirilmesi de yumuşak kat oluşma nedeni olarak bahsedilebilecek bir diğer durumdur. Bu gibi nedenler neticesinde zemin katın direnci yanal kuvvetlere karşı azalmaktadır. Bu durum ise özellikle deprem gibi durumlarda zemin katta daha fazla ötelenmeye maruz kalınmasına neden olmaktadır. Bu nedenle bina yapımında bu hususa dikkat edilmesinde fayda bulunmaktadır.

Paylaş